Υπερπλασία Προστάτη

scroll to see andrology conditions

Τι είναι η Καλοήθης Υπερπλασία Προστάτη

Η Καλοήθης Υπερπλασία Προστάτη (ΚΥΠ) αποτελεί την πιο διαδεδομένη ουρολογική και μη κακοήθη πάθηση του προστάτη, που επηρεάζει τους άνδρες άνω των 40 ετών. Πρόκειται για προοδευτικό πολλαπλασιασμό των κυττάρων του προστατικού αδένα, με αποτέλεσμα τη διόγκωσή του και τη συμπίεση της ουρήθρας, η οποία διαταράσσει τη φυσιολογική ροή των ούρων και προκαλεί σειρά ουρολογικών ενοχλήσεων.

Πιο συγκεκριμένα, το μέγεθος του προστάτη αυξάνεται σε δύο βασικές περιόδους της ζωής ενός άνδρα. Η πρώτη φάση αύξησης συμβαίνει κατά την εφηβεία, ενώ η δεύτερη ξεκινάει περίπου στα 25 έτη και συνεχίζεται για όλη του τη ζωή. Η υπερπλασία του προστάτη εμφανίζεται σε αυτήν την δεύτερη φάση, καθώς η πάροδος του χρόνου συνοδεύεται από σταδιακή διόγκωση του αδένα. Επειδή ο προστάτης βρίσκεται αμέσως κάτω από την ουροδόχο κύστη και η ουρήθρα που μεταφέρει τα ούρα προς τα έξω περνάει μέσα από το κέντρο του, η διόγκωσή του μπορεί να πιέσει και να περιορίσει αυτόν το σωλήνα, προκαλώντας διάφορες ουρολογικές ενοχλήσεις. Αν η κατάσταση δεν διορθωθεί έγκαιρα, παραμένει υπόλοιπο ούρων στην κύστη και η ροή τους προς την ουρήθρα γίνεται δυσκολότερη, γεγονός που στην πορεία μπορεί να προκαλέσει προβλήματα ακόμη και στη λειτουργία των νεφρών. Επιπλέον, μπορεί να προκαλέσει στυτική δυσλειτουργία, η οποία σε πολλές περιπτώσεις φαίνεται να σχετίζεται με την ένταση των ουρολογικών προβλημάτων και το βάρος των συμπτωμάτων που παρουσιάζει ο άνδρας στην ούρηση.

Αυτό το κοινό ζήτημα είναι κάτι περισσότερο από μια στατιστική πιθανότητα, είναι μια πραγματικότητα που απαιτεί επαγρύπνηση και τακτική παρακολούθηση. Αρχικά, αντιμετωπίζουμε αυτή την πρόκληση με ιατρική προσέγγιση, χρησιμοποιώντας δοκιμασμένες θεραπείες για τη διαχείριση της πάθησης. Αλλά μερικές φορές, όταν αυτές οι θεραπείες δεν αποδίδουν τα επιθυμητά αποτελέσματα ή εμφανίζονται επιπλοκές, μπορεί να καταστεί αναγκαία η χειρουργική επέμβαση.

Ποια Είναι Τα Συμπτώματα Της Υπερπλασίας Του Προστάτη;

Τα συμπτώματα της Υπερπλασίας του Προστάτη είναι, κυρίως, ουρολογικής φύσεως και συνδέονται με διαταραχές στη φυσιολογική ροή και τη λειτουργία της ουροδόχου κύστης. Συχνά κατατάσσονται σε «ερεθιστικά» (που σχετίζονται με την αποθήκευση των ούρων, λόγω των αλλαγών της ουροδόχου κύστης κατά την προσπάθειά της να ξεπεράσει τα προβλήματα ούρησης) και «αποφρακτικά» (που αφορούν την έξοδο των ούρων και σχετίζονται με την πίεση του προστάτη στην ουρήθρα). Η απόφραξη

της ουρήθρας από τον προστάτη που έχει διογκωθεί, προκαλεί δυσκολία στην κύστη να αδειάσει, με αποτέλεσμα εκείνη να καταπονείται σημαντικά και σταδιακά να φθείρεται, προκαλώντας συμπτώματα όπως τα εξής:

Συχνή ή επείγουσα ανάγκη για ούρηση (συχνουρία) κατά τη διάρκεια της ημέρας (περισσότερες από 8 φορές την ημέρα).
Ουρήσεις τη νύχτα (νυκτουρία), που συχνά αναγκάζουν τον άνδρα να ξυπνάει περισσότερες από μία φορά για να ουρήσει.
Επιτακτική ούρηση, δηλαδή απότομη και έντονη ανάγκη ούρησης που δεν μπορεί να αναβληθεί.
Επιτακτική ακράτεια ούρων εξαιτίας της πολύ έντονης και ανεξέλεγκτης επιθυμίας για ούρηση.
Αδύναμη ή διακοπτόμενη ροή ούρων, με μείωση της ακτίνας της.
Δυσκολία ή καθυστέρηση στην έναρξη της ούρησης και αίσθημα ατελούς κένωσης της κύστης.
Απώλεια σταγόνων ούρων μετά το τέλος της ούρησης
Αίμα στα ούρα ή ακόμη και πλήρης αδυναμία ούρησης (επίσχεση ούρων), αλλά σε προχωρημένα στάδια της πάθησης.

Ποια Είναι Τα Αίτια Της ΚΥΠ;

Η ακριβής αιτιολογία της Καλοήθους Υπερπλασίας Προστάτη δεν είναι απολύτως γνωστή, αλλά θεωρείται αποτέλεσμα πολλών παραμέτρων που σχετίζονται με την ηλικία, τις ορμόνες και τον γενετικό και διατροφικό τύπο του άνδρα. Τα πιο σημαντικά αίτια και παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν:

Προχωρημένη ηλικία, αφού η εμφάνιση της ΚΥΠ αυξάνεται σημαντικά μετά τα 40–45 έτη.
Ορμονικές αλλαγές και συγκεκριμένα διαταραχή της ισορροπίας των ανδρογόνων (κυρίως τεστοστερόνη και το παράγωγό της DHT), η οποία προάγει τον υπέρμετρο πολλαπλασιασμό των αδενικών κυττάρων και την αύξηση του μεγέθους του προστάτη.
Κληρονομικότητα, αφού άνδρες με επιβαρυμένο οικογενειακό ιστορικό εμφανίζουν συχνότερα τη νόσο.
Παχυσαρκία, καθιστικό τρόπο ζωής, προβλήματα στύσης, μεταβολικό σύνδρομο και δυσλιπιδαιμία, που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης ΚΥΠ.

Πώς Γίνεται Η Διάγνωση Της Υπερπλασίας;

Η διάγνωση της Καλοήθους Υπερπλασίας Προστάτη γίνεται με συνδυασμό εξετάσεων, που πραγματοποιούνται από ουρολόγο-ανδρολόγο με στόχο την επιβεβαίωση των συμπτωμάτων, την εκτίμηση της λειτουργίας της ουροδόχου κύστης και τον αποκλεισμό της συνύπαρξης άλλων παθήσεων. Οι διαγνωστικές μέθοδοι που χρησιμοποιούνται είναι οι ακόλουθες:

Συλλογή ιστορικού και ειδικά ερωτηματολόγια για την περιγραφή των ουρολογικών συμπτωμάτων.
Κλινική εξέταση και δακτυλική εξέταση του προστάτη από το ορθό, για εκτίμηση της αύξησης του μεγέθους και της υφής του αδένα.
Μέτρηση του PSA στο αίμα, για αποκλεισμό κακοήθους νόσου του προστάτη. Πιο συγκεκριμένα, το PSA είναι ένας δείκτης που σχετίζεται με τον καρκίνο του προστάτη, χωρίς όμως να αποτελεί οριστική απόδειξη για την παρουσία του. Δεν δείχνει, δηλαδή, ξεκάθαρα αν υπάρχει καρκίνος του προστάτη, αλλά υποδεικνύει πότε θα πρέπει ο ασθενής να προβεί σε περαιτέρω έρευνα και πιθανή βιοψία για να διερευνηθεί η διάγνωση.
Υπερηχογράφημα ουροδόχου κύστης, προστάτη, πριν και μετά την ούρηση, προκειμένου να εκτιμηθεί το μέγεθος του προστάτη, η σύστασή του και το υπόλειμμα ούρων στην κύστη.
Ουροροομετρία (μέτρηση της ροής των ούρων) και, σε ορισμένες περιπτώσεις, υπερηχογράφημα νεφρών, βιοψία προστάτη, ουροδυναμική μελέτη, κυστεοσκόπηση ή ενδοφλέβια πυελογραφία, για ακριβέστερη απεικόνιση της απόφραξης και της λειτουργίας της κύστης και των νεφρών.

Θεραπεία Υπερπλασίας Προστάτη

Η θεραπεία για την υπερπλασία του προστάτη εξαρτάται από τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων, το μέγεθος του προστάτη και την ύπαρξη επιπλοκών, ενώ σήμερα υπάρχουν πολλές αποτελεσματικές επιλογές, από τροποποίηση στον τρόπο ζωής (π.χ. διατροφή) και φαρμακευτική αγωγή μέχρι ουσιαστικές χειρουργικές επεμβάσεις. Στόχος της θεραπείας είναι η ανακούφιση των ουρολογικών ενοχλήσεων, η βελτίωση της ποιότητας ζωής και η αποφυγή επιπλοκών, όπως σοβαρή επίσχεση ούρων ή ζημιές στους νεφρούς.

Φαρμακευτική Θεραπεία

Η φαρμακευτική θεραπεία της Καλοήθους Υπερπλασίας Προστάτη αποτελεί συνήθως την πρώτη γραμμή αντιμετώπισης για άνδρες με μέτρια ή ήπια συμπτώματα, με στόχο την μείωση του μεγέθους του προστάτη, την αναίρεση της απόφραξης, τη βελτίωση των ουρολογικών δυσλειτουργιών και την αποφυγή επιπλοκών. Τα σχήματα επιλέγονται ανάλογα με το μέγεθος του προστάτη, τη βαρύτητα των συμπτωμάτων και τον ασθενή (π.χ. παρουσία άλλων ασθενειών ή στύσεως).

Χρησιμοποιούνται κυρίως σκευάσματα δύο μεγάλων κατηγοριών:

Α. Α-αναστολείς. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται φάρμακα τα οποία προκαλούν διαστολή της ουρήθρας κι επομένως «απελευθερώνουν» τον δρόμο εξόδου των ούρων, οδηγώντας σε γρήγορη βελτίωση της ροής των ούρων, χωρίς ωστόσο να μειώνουν το μέγεθος του αδένα. Τα φάρμακα αυτά μειώνουν την αρτηριακή πίεση του ασθενή, που συχνά εκδηλώνεται ως αδυναμία ή ζάλη, ενώ κάποιες φορές προκαλούν παλίνδρομη εκσπερμάτιση.

Β. Αναστολείς 5α – αναγωγάσης. Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει φάρμακα, τα οποία μειώνουν την παραγωγή DHT και δρουν απευθείας στον προστάτη. Μειώνουν την τιμή του PSA και μετά από 6-12 μήνες μειώνουν το μέγεθός του.

Γ. Αναστολείς της φωσφοδιεστεράσης 5 ,PDE5 inhibitors. Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει τη χρήση κυρίως ταδαλαφίλης ,ουσίας γνωστής για τη θεραπεία της στυτικής δυσλειτουργίας. Πολλές μελέτες έχουν αποδείξει τη δραστικότητα της στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της υπερπλασίας του προστάτη όταν χορηγείται σε χαμηλή δόση καθημερινά και αποτελεί φάρμακο εκλογής όταν συνυπάρχει στυτική δυσλειτουργία.

Σε κάποιες περιπτώσεις ενδείκνυται συνδυασμός διαφόρων κατηγοριών, ενώ όταν επικρατούν τα ερεθιστικά κυρίως συμπτώματα, ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν αντιχολινεργικά φάρμακα, τα οποία αποτρέπουν την αυτόματη σύσπαση της ουροδόχου κύστης. Επιπλέον, μπορεί να χρησιμοποιηθούν και φυτικά σκευάσματα (π.χ. Pugeum africanum, Saw palmetto), πάντα με τη σύμφωνη γνώμη του θεράποντος ιατρού.

Χειρουργική Επέμβαση Υπερπλασίας

Η χειρουργική επέμβαση στην Καλοήθη Υπερπλασία Προστάτη θεωρείται η πιο αποτελεσματική και συχνά μόνιμη λύση, όταν τα συμπτώματα είναι σοβαρά, η φαρμακευτική θεραπεία αποτυγχάνει ή παρουσιάζονται επιπλοκές (υποτροπιάζουσα ή χρόνια επίσχεση ούρων, υποτροπιάζουσα αιματουρία, λιθίαση ή εκκολπώματα κύστης, ζημιές στα νεφρά ως αποτέλεσμα της Καλοήθους Υπερπλασίας Προστάτη ή επανειλημμένες ουρολοιμώξεις). Το χειρουργείο στοχεύει στην αφαίρεση του υπερπλαστικού τμήματος του προστάτη που προκαλεί απόφραξη, χωρίς να διαταράσσεται η προστατική κάψα ή τα νεύρα που συνδέονται με τη στύση. Αξίζει να επισημανθεί ότι το φάσμα των χειρουργικών επιλογών για την αντιμετώπιση της Καλοήθους Υπερπλασίας Προστάτη έχει εξελιχθεί σημαντικά με την πάροδο του χρόνου, προσφέροντας ένα πλήθος δυνατοτήτων προσαρμοσμένο στις ανάγκες του ατόμου. Οι συνηθέστερες επεμβάσεις είναι οι εξής:

Διουρηθρική προστατεκτομή (TURP ή TURis). Διατηρεί τη θέση της ως η μέθοδος αναφοράς στη χειρουργική θεραπεία αυτής της πάθησης και ενδείκνυται σε ασθενείς με επιπρόσθετα προβλήματα (λήψη αντιπηκτικών). Γίνεται ενδοσκοπικά, δηλαδή μέσα από την ουρήθρα, χωρίς εξωτερικές τομές με τη βοήθεια ενός ειδικού εργαλείου, του ρεζεκτοσκοπίου και περιλαμβάνει την εκτομή και αφαίρεση των διογκωμένων ιστών του προστάτη που φράζουν την έξοδο των ούρων. Παράλληλα, πραγματοποιείται καυτηριασμός των σημείων που αιμορραγούν, ενώ τα κομμάτια που αποκόπτονται, συγκεντρώνονται στην κύστη και απομακρύνονται στο τέλος της επέμβασης. Η μέθοδος αυτή δεν έχει να κάνει μόνο με τα χαμηλά ποσοστά επιπλοκών ή τα υψηλά ποσοστά επιτυχίας, αλλά με την εμπιστοσύνη και τη σιγουριά που προσφέρει όταν εκτελείται από έμπειρα χέρια.
Προστατεκτομή με laser. Πραγματοποιείται εισάγοντας ένα ειδικό ενδοσκοπικό όργανο στην ουρήθρα, καθώς και με ίνες που συνδέονται με συσκευές laser. Η πιο συνηθισμένη τεχνική αυτού του τύπου είναι η HoLEP, αν και υπάρχουν και άλλες παραλλαγές. Η μέθοδος αυτή αποδεικνύεται ιδιαίτερα αποτελεσματική, κυρίως σε ασθενείς με πολύ μεγάλο προστάτη.
Διακυστική προστατεκτομή (ανοικτή τομή) σε περίπτωση προστάτη μεγάλου μεγέθους, όταν η διουρηθρική εκτομή δεν μπορεί να βελτιώσει τα συμπτώματα. Πρόκειται για ανοιχτή χειρουργική επέμβαση με άριστα αποτελέσματα, που απαιτεί ωστόσο πολλές ημέρες νοσηλείας, μεγάλη περίοδο ανάρρωσης και πλέον δεν χρησιμοποιείται συχνά.
Ρομποτική αδενωματεκτομή ή λαπαροσκοπική αδενωματεκτομή. Αποτελούν ελάχιστα επεμβατικές προσεγγίσεις, ιδανικές κυρίως σε πολύ μεγάλους προστάτες που δεν ελέγχονται επαρκώς με ενδοσκοπικές τεχνικές. Με αυτές τις μεθόδους αφαιρείται το διογκωμένο προστατικό τμήμα διατηρώντας την περιφερική κάψα και προσφέροντας γρήγορη αποκατάσταση της ούρησης και μικρότερη αιμορραγία σε σχέση με τις ανοικτές επεμβάσεις. Η ρομποτική έκδοση προσφέρει πρόσθετη ακρίβεια και καλύτερη οπτική επισκόπηση, με γρήγορη ανάρρωση.
Προστατεκτομή με τη χρήση ατμού (REZUM). Πρόκειται για ελάχιστα επεμβατική μέθοδο, διάρκειας 10 λεπτών, η οποία πραγματοποιείται με μέθη ή τοπική αναισθησία. Κατά τη διάρκειά της, δεν κόβεται ο προστάτης, αλλά με τη χορήγηση ατμού και τη χρήση μιας ειδικής βελόνας πραγματοποιείται παρακέντηση στον προστάτη. Με τον τρόπο αυτό, ο προστάτης συρρικνώνεται χωρίς ωστόσο να αλλοιώνεται η ανατομία του. Η μέθοδος αυτή προσφέρει εξαιρετικά αποτελέσματα όσον αφορά τη διατήρηση της στύσης, άλλα και της εκσπερμάτισης.
Urolift. Είναι μια ελάχιστα επεμβατική μέθοδος, που βελτιώνει τη ροή των ούρων χωρίς να κόβει ή να καίει τον ιστό του προστάτη. Έγκειται σε τοποθέτηση μικρών εμφυτευμάτων στους πλάγιους λοβούς του προστάτη, τα οποία σηκώνουν και συγκρατούν τον ιστό πλαγίως, ανοίγοντας την ουρήθρα και ανακουφίζοντας τα συμπτώματα ούρησης. Η μέθοδος αυτή προτείνεται κυρίως σε ασθενείς με μέτρια – σοβαρά συμπτώματα ΚΥΠ που επιθυμούν γρήγορη ανάρρωση, διατήρηση της εκσπερμάτισης και ελαχιστοποίηση των επιπλοκών, αντί για πλήρη χειρουργική αφαίρεση προστατικού ιστού.

Aquablation.Αποτελεί τη νεότερη προσθήκη στις διαθέσιμες μεθόδους αντιμετώπισης της υπερπλασίας του προστάτη και χρησιμοποιεί νερό υπο πίεση για να εξαχνώσει το προστατικό αδένωμα χωρίς τη χρήση θερμότητας. Πρόκειται για μια αυτοματοποιημένη διαδικασία κατά την οποία ο χειρουργός με τη χρήση υπερήχου αποτυπώνει τον ιστό που πρέπει να αφαιρεθεί και στη συνέχεια αναλαμβάνει το μηχάνημα να εκτελέσει την εξάχνωση βάσει των δεδομένων που του έχουν δοθεί. Ενδείκνυται σε κάθε μέγεθος προστάτη, ωστόσο χρησιμοποιείται συχνότερα σε περιπτώσεις πολύ μεγάλων αδενωμάτων.

Αποκατάσταση Καλοήθους Υπερπλασίας Προστάτη

Η αποκατάσταση μετά την αντιμετώπιση της Καλοήθους Υπερπλασίας Προστάτη έχει ως στόχο την ανάκτηση φυσιολογικής ούρησης και τη βελτίωση της καθημερινής λειτουργίας. Μετά την επέμβαση, συνιστώνται σταδιακή επιστροφή στις κανονικές δραστηριότητες, αποφυγή άρσης βάρους και αθλητισμού υψηλής έντασης για λίγες εβδομάδες, καθώς και επαρκής ενυδάτωση, ώστε να αποφεύγονται μετεγχειρητικές επιπλοκές και να διευκολύνεται η αποκατάσταση της κύστης. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, η αποκατάσταση είναι πλήρης.

Ο ουρολόγος – ανδρολόγος Γεράσιμος Φραγκούλης, με πάνω από 30 χρόνια εμπειρίας και περισσότερες από 3.000 επιτυχημένες επεμβάσεις στο ενεργητικό του, είναι στη διάθεσή σας. Εάν αναζητάτε μια διακριτική προσέγγιση στο πρόβλημά σας, από καλοήθη υπερπλασία ή καρκίνο προστάτη έως στυτική δυσλειτουργία και υπογονιμότητα, κλείστε ραντεβού για λεπτομερή αξιολόγηση και εξατομικευμένη θεραπευτική πρόταση. Αντιμετωπίζοντας την καλοήθη διόγκωση του προστάτη, δεν αντιμετωπίζουμε απλώς μια πάθηση, δίνουμε στους άνδρες τη δυνατότητα να διεκδικήσουν ξανά την άνεση, την υγεία και την ποιότητα ζωής τους.